คำศัพท์จิตวิทยา A–Z

เซสชันแรกคือการพบกันครั้งแรกระหว่างผู้รับคำปรึกษาและนักจิตวิทยา เป็นก้าวแรกที่มีคุณค่าในการทำความรู้จักกัน กำหนดทิศทางการให้คำปรึกษา และเริ่มต้นความสัมพันธ์ที่ปลอดภัยร่วมกัน

แบบสอบถาม 21 ข้อที่ใช้ประเมินระดับอาการวิตกกังวลด้วยการตอบด้วยตนเอง

แบบสอบถาม 21 ข้อที่ใช้ประเมินความรุนแรงของอาการซึมเศร้าด้วยการตอบด้วยตนเอง

หมายถึงการกระทำหรือมาตรการเชิงบำบัดทุกรูปแบบที่ผู้เชี่ยวชาญดำเนินการเพื่อช่วยเหลือผู้ที่กำลังประสบกับความยากลำบากทางจิตใจ

หมายถึงสภาวะที่อาการของปัญหาสุขภาพจิตลดลงอย่างมากหรือหายไป แม้จะไม่ใช่การหายขาด แต่เป็นช่วงเวลาที่มีเสถียรภาพซึ่งสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้เป็นปกติ

Containmentเป็นแนวคิดที่มีความหมายในจิตวิทยา ซึ่งช่วยให้เราเข้าใจตนเองและคนอื่นได้ดีขึ้น เป็นส่วนสำคัญของสุขภาพจิตและการเติบโตของบุคคล

หมายถึงการที่อาการด้านสุขภาพจิตที่ดีขึ้นในช่วงหนึ่งกลับมาอีกครั้ง การกลับเป็นซ้ำไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นส่วนหนึ่งที่เป็นธรรมชาติของกระบวนการฟื้นตัว

กระบวนการฟื้นฟูตามธรรมชาติที่บาดแผลในจิตใจค่อยๆ หายดีขึ้น เป็นการเดินทางเพื่อค้นหาความสมบูรณ์อีกครั้งท่ามกลางความเจ็บปวด

กระบวนการดูแลตนเองอย่างต่อเนื่องเพื่อรักษาสภาวะการฟื้นตัวและป้องกันการกลับมาของอาการ แม้หลังจากสิ้นสุดการบำบัดอย่างเป็นทางการแล้ว สิ่งสำคัญคือการนำสิ่งที่เรียนรู้จากการบำบัดมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันอย่างสม่ำเสมอ

เป็นรูปแบบการรักษาสุขภาพจิตอย่างเข้มข้นโดยการพักอาศัยอยู่ในสถานบำบัด ช่วยให้ผู้รับการรักษาสามารถหยุดพักจากชีวิตประจำวันและมุ่งเน้นการฟื้นฟูได้อย่างเต็มที่

รูปแบบการบำบัดกลุ่มที่มุ่งเน้นปฏิสัมพันธ์และความรู้สึกที่เกิดขึ้น 'ที่นี่และตอนนี้' ระหว่างสมาชิก ให้ประสบการณ์ในการค้นพบตัวเองและเติบโตผ่านความสัมพันธ์

ส่วนของจิตใจที่เก็บรักษาประสบการณ์ทางอารมณ์จากวัยเด็ก รวมถึงความต้องการที่ไม่ได้รับการตอบสนองและบาดแผลที่ยังไม่หาย ซึ่งยังคงส่งผลต่อพฤติกรรมและความสัมพันธ์ของผู้ใหญ่

การบำบัดที่มีจำนวนครั้งจำกัด และมุ่งไปที่เป้าหมายที่ชัดเจนเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจริง

กระบวนการที่ผู้คนซึ่งมีประสบการณ์คล้ายกันช่วยเหลือและสนับสนุนซึ่งกันและกัน เพื่อฟื้นฟูไปด้วยกัน ความเห็นอกเห็นใจและความเข้าใจจากคนที่ผ่านความยากลำบากเดียวกันมาเป็นพลังที่ยิ่งใหญ่มาก

แนวทางจิตบำบัดเชิงประสบการณ์ที่ใช้กิจกรรมกลางแจ้งที่ท้าทาย เช่น เดินป่า ตั้งแคมป์ ล่องแก่ง เพื่อส่งเสริมการเติบโตทางจิตใจและการเยียวยา

เทคนิคการบำบัดที่ฝึกให้ผู้รับการบำบัดงดเว้นพฤติกรรมหลีกเลี่ยงหรือพฤติกรรมย้ำคิดย้ำทำที่เคยทำเป็นนิสัยในสถานการณ์ที่ก่อให้เกิดความวิตกกังวล มักใช้ร่วมกับการบำบัดด้วยการเผชิญสิ่งกระตุ้น และมีบทบาทสำคัญในการรักษาโรคย้ำคิดย้ำทำ

การบำบัดที่ช่วยส่งเสริมการเติบโตด้านการรับรู้ อารมณ์ ทักษะสังคม และการเคลื่อนไหวให้สอดคล้องกับระดับพัฒนาการของเด็กแต่ละคน โดยสนับสนุนให้เด็กเติบโตอย่างมีสุขภาพดีตามจังหวะของตนเอง

เป็นกระบวนการที่ผู้รับคำปรึกษาและนักบำบัดร่วมกันสำรวจและทำความเข้าใจกลไกป้องกันทางจิตใจที่ใช้โดยไม่รู้ตัว เพื่อค้นพบรูปแบบที่จิตใจสร้างขึ้นเพื่อปกป้องตัวเอง

เทคนิคการบำบัดที่ให้คุณนึกภาพสถานการณ์ที่น่ากลัวอย่างชัดเจนในใจ เพื่อค่อยๆ ปรับตัวให้ชินกับความวิตกกังวลนั้นในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย

การบำบัดด้วยสัตว์ที่ใช้การสื่อสารและกิจกรรมร่วมกับม้าเพื่อพัฒนาความมั่นคงทางอารมณ์ การรู้จักตนเอง และทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล การอยู่ร่วมกับม้าซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตที่อบอุ่นช่วยให้เราได้สัมผัสการเยียวยาจิตใจอย่างลึกซึ้ง

การบำบัดที่ใช้วิธีเหมาะกับวัยของเด็ก เพื่อช่วยเรื่องอารมณ์ พฤติกรรม และความยากลำบากในชีวิตของเด็ก

การให้คำปรึกษาที่ช่วยให้คุณสามารถแสดงความเจ็บปวดจากการสูญเสียคนที่รักได้อย่างปลอดภัย และช่วยให้ผ่านพ้นความเจ็บปวดนั้นได้อย่างมีสุขภาพจิตที่ดี

โปรแกรมการบำบัดที่นำกิจกรรมกลางแจ้ง เช่น การตั้งแคมป์ การเดินป่า และทักษะการเอาตัวรอด มาใช้เพื่อส่งเสริมการเติบโตทางจิตใจและการเยียวยาในธรรมชาติ มีประสิทธิภาพเป็นพิเศษสำหรับปัญหาพฤติกรรมและความยากลำบากทางอารมณ์ของวัยรุ่น

กระบวนการติดตามและจัดการผลของยา ผลข้างเคียง และปริมาณยาอย่างเป็นระบบในการรักษาสุขภาพจิต เพื่อให้ได้ผลการรักษาที่ดีที่สุด การปรับการใช้ยาอย่างปลอดภัยร่วมกับผู้เชี่ยวชาญถือเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

วิธีการบำบัดที่พัฒนาขึ้นในฟินแลนด์ ซึ่งผู้ป่วย ครอบครัว และทีมบำบัดร่วมกันพูดคุยอย่างเปิดเผยเพื่อกำหนดทิศทางการรักษาในสถานการณ์วิกฤตสุขภาพจิต โดยให้ความสำคัญกับเสียงของทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน

วิธีการรักษาที่ไม่ต้องนอนพักในโรงพยาบาล แต่มาพบแพทย์หรือนักจิตวิทยาเป็นประจำเพื่อรับการปรึกษาและการรักษา สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้ตามปกติในขณะที่ดูแลสุขภาพจิตอย่างต่อเนื่อง

แนวทางการบำบัดแบบบูรณาการที่นำท่าโยคะ การหายใจ และเทคนิคการทำสมาธิมาผสมผสานกับจิตบำบัด เพื่อฟื้นฟูความสมดุลของร่างกายและจิตใจ โดยเฉพาะช่วยบรรเทาอาการจากบาดแผลทางใจ ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้า

การให้ความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วนและเข้มข้นแก่คนที่กำลังเผชิญกับสถานการณ์วิกฤตทางจิตใจ เพื่อให้กลับมารู้สึกปลอดภัยและมั่นคงได้อีกครั้ง

แนวทางที่มุ่งลดผลเสียจากพฤติกรรมที่เป็นปัญหาให้น้อยที่สุด ในกรณีที่การหยุดพฤติกรรมนั้นโดยสมบูรณ์ทันทีเป็นเรื่องยาก

ระยะที่ผู้รับการรักษามีอาการดีขึ้นแล้ว และต้องดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอเพื่อคงสภาพที่ดีนั้นไว้และป้องกันการกลับมาของอาการ

เทคนิคบำบัดที่ใช้เก้าอี้หนึ่งตัวหรือสองตัวเพื่อช่วยพูดความรู้สึกที่ค้างคาและสำรวจความขัดแย้งในใจ

แนวทางบำบัดที่ช่วยฝึกความสนใจ ความจำ และทักษะการคิดให้ดีขึ้นผ่านการฝึกอย่างต่อเนื่อง

เมื่อสภาวะสุขภาพจิตรุนแรงจนใช้ชีวิตประจำวันได้ยาก การรักษาแบบผู้ป่วยในคือการพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเพื่อรับการดูแลอย่างเข้มข้น

กลุ่มที่ผู้คนซึ่งเผชิญความยากลำบากคล้ายกันมารวมตัวกันเพื่อแบ่งปันประสบการณ์และให้กำลังใจซึ่งกันและกัน ไม่ได้นำโดยผู้เชี่ยวชาญ แต่เป็นชุมชนอบอุ่นที่ผู้เข้าร่วมเป็นผู้ขับเคลื่อนเอง

การประเมินเบื้องต้นคือกระบวนการประเมินครั้งแรกที่ดำเนินการก่อนเริ่มการให้คำปรึกษาหรือการบำบัด เพื่อทำความเข้าใจสภาพปัจจุบันและความต้องการของผู้รับบริการ

แผนการรักษาคือเอกสารที่กำหนดเป้าหมาย วิธีการ และระยะเวลาในการบำบัดจิตใจอย่างเป็นระบบ เปรียบได้กับแผนที่นำทางสู่การฟื้นฟูที่นักบำบัดและผู้รับบริการสร้างขึ้นร่วมกัน

กิจกรรมที่นักบำบัดแนะนำให้ผู้รับบริการนำสิ่งที่เรียนรู้ในห้องบำบัดไปฝึกปฏิบัติในชีวิตประจำวัน

เป้าหมายการบำบัดคือสิ่งที่ต้องการบรรลุผ่านการให้คำปรึกษาหรือจิตบำบัด โดยนักบำบัดและผู้รับบริการกำหนดร่วมกัน เพื่อใช้เป็นทิศทางและเกณฑ์วัดความก้าวหน้าในการรักษา

การต้านทานการบำบัดคือปรากฏการณ์ที่ผู้รับการบำบัดขัดขวางกระบวนการรักษาโดยไม่รู้ตัว เนื่องจากความกลัวหรือความไม่สบายใจต่อการเปลี่ยนแปลง นี่เป็นปฏิกิริยาที่เป็นธรรมชาติ และอาจเป็นสัญญาณว่ากำลังเข้าใกล้ประเด็นทางจิตใจที่สำคัญ

การสิ้นสุดการบำบัดคือกระบวนการปิดการให้คำปรึกษาหรือจิตบำบัดอย่างเป็นทางการ เป็นขั้นตอนสำคัญในการสรุปผลลัพธ์ที่ได้จากการบำบัดและเตรียมพร้อมสำหรับการก้าวต่อไปด้วยตนเอง

เทคนิคการปรับพฤติกรรมที่ให้โทเค็น (คะแนนรางวัล) เมื่อแสดงพฤติกรรมที่พึงประสงค์ และสามารถสะสมโทเค็นเพื่อแลกรับรางวัลที่ต้องการได้ มีประสิทธิภาพอย่างยิ่งในการสร้างการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเชิงบวก โดยเฉพาะในเด็กหรือสภาพแวดล้อมพิเศษ

กระบวนการวางแผนล่วงหน้าเพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับสู่ชีวิตประจำวันได้อย่างปลอดภัยและมีสุขภาพดีหลังจากสิ้นสุดการรักษาในโรงพยาบาลหรือการรักษาแบบเข้มข้น เป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้การฟื้นฟูจิตใจดำเนินต่อไปได้แม้หลังจำหน่ายแล้ว

เป็นแนวทางที่ใช้สภาพแวดล้อมในการบำบัดเป็นเครื่องมือในการรักษาโดยตรง โดยการปฏิสัมพันธ์ในชีวิตประจำวันภายในพื้นที่ที่ปลอดภัยและมีโครงสร้างชัดเจน ช่วยฟื้นฟูทักษะทางสังคมและสุขภาพจิต

เป็นมุมมองที่เต็มไปด้วยความหวังว่า แม้จะเผชิญกับปัญหาสุขภาพจิต เราก็สามารถค้นพบชีวิตที่มีความหมายในแบบของตัวเองได้ แนวทางนี้ให้ความสำคัญกับการเติบโตส่วนบุคคลและการกำหนดชีวิตด้วยตนเอง มากกว่าการกำจัดอาการทั้งหมด

วิธีการบำบัดที่ดำเนินการนอกสถานที่ โดยนักบำบัดและผู้รับการบำบัดเดินไปด้วยกันในที่โล่งแจ้งแทนการนั่งในห้องให้คำปรึกษา ผลดีของการเดินและความผ่อนคลายจากธรรมชาติช่วยให้เปิดใจได้ง่ายขึ้น

แบบจำลองจิตบำบัดที่มองจิตใจว่าประกอบด้วย 'ส่วน' ต่างๆ มากมาย แต่ละส่วนมีบทบาทของตัวเอง และมุ่งให้ทุกส่วนอยู่ร่วมกันอย่างกลมเกลียวภายใต้การนำของตัวตนหลัก

การรับมือ Skills Trainingเป็นแนวคิดที่มีความหมายในจิตวิทยา ซึ่งช่วยให้เราเข้าใจตนเองและคนอื่นได้ดีขึ้น เป็นส่วนสำคัญของสุขภาพจิตและการเติบโตของบุคคล

การบำบัดการจัดการความโกรธเป็นแนวทางจิตบำบัดที่มีโครงสร้าง ช่วยให้ผู้คนเรียนรู้วิธีรับรู้ เข้าใจ และแสดงออกถึงความโกรธอย่างมีสุขภาพ แทนที่จะแสดงออกในแบบที่เป็นอันตราย

การบำบัดสำหรับผู้มีบาดแผลทางใจที่ช่วยทบทวนความเชื่อที่เจ็บปวดหลังเหตุการณ์นั้น

การบำบัดที่ช่วยให้คนที่วิจารณ์ตัวเองหนัก ๆ เรียนรู้จะอ่อนโยนกับตัวเองมากขึ้น