Istilah Psikologi A–Z

Istilah ini merujuk kepada individu yang cara otak mereka berfungsi berbeza daripada majoriti, seperti ADHD, spektrum autisme, atau disleksia. Ini adalah kepelbagaian, bukan kecacatan.

Perkembangan saraf ialah keseluruhan proses pertumbuhan dan pematangan otak serta sistem saraf dari peringkat janin hingga dewasa. Proses ini perlu berlaku dengan sihat agar kemampuan kognitif, emosi, dan sosial dapat berkembang dengan baik.

Neurogenesis ialah proses pembentukan sel saraf baru di dalam otak, menunjukkan bahawa walaupun setelah dewasa, otak masih boleh terus berkembang dan membesar.

Anoreksia nervosa adalah gangguan makan yang dicirikan oleh pembatasan ekstrem pengambilan makanan, ketakutan yang kuat terhadap penambahan berat badan, dan persepsi yang terpesong tentang berat badan atau bentuk badan sendiri.

Gangguan pemakanan yang melibatkan makan berlebihan, kemudian muntah, berpuasa, atau bersenam secara berlebihan untuk 'mengimbanginya'.

Neurotransmiter ialah bahan kimia yang menyampaikan maklumat antara sel saraf di dalam otak. Ia memberi kesan yang besar terhadap mood dan tingkah laku kita.

Kecenderungan untuk merasai emosi negatif dengan lebih kuat dan lebih kerap berbanding orang lain. Ini boleh dilihat sebagai kepekaan emosi yang tinggi.

Proses automatik dan tidak sedar sistem saraf untuk mengimbas persekitaran bagi keselamatan, bahaya atau ancaman nyawa — berlaku di bawah kesedaran sedar dan membentuk semua tingkah laku sosial dan emosi.

Penyakit neurodegeneratif adalah sekumpulan penyakit di mana sel-sel saraf secara beransur-ansur rosak dan hilang. Penyakit Alzheimer dan Parkinson adalah contoh yang paling biasa, yang memberi kesan kepada fungsi kognitif dan pergerakan.

Neuropeptida ialah serpihan protein kecil yang dihasilkan dalam sel saraf dan berfungsi sebagai pembawa mesej kimia yang mengawal emosi, kesakitan, dan tindak balas stres. Endorfin dan oksitosin adalah contoh yang paling dikenali.

Ini adalah latihan untuk mengawal fungsi otak dengan memantau gelombang otak secara masa nyata.

Masih berpegang pada kepercayaan lama walaupun ada bukti yang bercanggah.

Kepercayaan ialah membuka hati dengan meyakini bahawa orang lain tidak akan menyakiti kita. Ia merupakan asas paling berharga bagi setiap hubungan yang sihat.

Suatu keadaan di mana seseorang sukar mempercayai orang lain dan berasa cemas dalam hubungan akibat luka atau pengalaman masa lalu.

Memahami perasaan sukar untuk mempercayai orang lain dan membina semula hubungan yang sihat secara beransur-ansur. Kepercayaan tidak pulih sekaligus, tetapi tumbuh semula melalui pengumpulan pengalaman-pengalaman kecil.

Ini adalah proses membina semula kepercayaan yang telah hancur. Ia memerlukan masa dan usaha yang konsisten, tetapi boleh menjadikan hubungan lebih mendalam dan kukuh.

Pandangan bahawa tubuh manusia memang berbeza-beza secara semula jadi dan semuanya layak dihormati.

Menanggapi dengan bijak ketika pikiran tentang penampilan atau tubuh membuat Anda merasa malu atau tertekan.

Tingkah laku seperti menarik rambut, menggigit kuku, atau mengopek kulit yang berulang dan sukar dihentikan.

Pendekatan terapi yang membebaskan kesan trauma yang tersimpan dalam badan melalui sensasi tubuh dan pergerakan.

Hipotesis yang menyatakan bahawa sensasi badan (seperti gerak hati atau rasa bimbang) memainkan peranan penting apabila kita membuat keputusan.

Aduan somatik ialah fenomena di mana tekanan psikologi dizahirkan sebagai gejala fizikal seperti sakit kepala, sakit perut, atau keletihan.

Pendekatan terapi yang memberi perhatian kepada minda, emosi, dan tindak balas tubuh secara bersama.

Keadaan apabila seseorang terlalu terfokus pada kecacatan fizikal yang dirasakan besar, walaupun orang lain hampir tidak melihatnya.

Penderaan fizikal ialah tindakan yang disengajakan untuk menyakiti tubuh orang lain, seperti memukul, menolak, atau mencubit. Ia bukan sahaja meninggalkan luka pada tubuh, malah turut meninggalkan kesan mendalam pada jiwa.

Somatisasi ialah fenomena di mana tekanan psikologi dizahirkan dalam bentuk gejala fizikal pada badan.

Teori tentang keupayaan membezakan isyarat (rangsangan bermakna) daripada hingar (rangsangan tidak bermakna) dalam situasi yang tidak pasti. Teori ini menunjukkan bahawa penilaian kita dipengaruhi bukan sahaja oleh keupayaan deria, malah juga oleh jangkaan, motivasi, dan pengalaman.

Memberi ruang untuk kesedihan atau kekecewaan apabila sesuatu yang diharapkan tidak berlaku.

Konsep di mana profesional kesihatan mental menilai sama ada keadaan fizikal, mental dan etika mereka sesuai untuk memberikan perkhidmatan yang selamat dan berkesan kepada klien. Ini merupakan standard etika penting untuk melindungi keselamatan dan kesejahteraan klien.

Afasia adalah gangguan bahasa yang diperoleh akibat kerosakan otak, yang menjejaskan kemampuan bertutur, memahami, membaca atau menulis. Kecerdasan lazimnya terpelihara, tetapi laluan pemprosesan bahasa terganggu.

Cara sihat untuk menghadapi perasaan cemas, rendah diri, dan tidak berdaya ketika kehilangan pekerjaan atau sedang mencari kerja.

Kebimbangan yang mendalam dan berat yang timbul apabila berhadapan dengan syarat-syarat asas kewujudan manusia — kematian, ketiadaan makna, kebebasan dan pengasingan.

Kebimbangan eksistensial ialah kebimbangan yang timbul daripada soalan-soalan asas tentang makna hidup, kematian, dan kebebasan.

Kebimbangan dan kekeliruan yang mendalam yang dialami apabila seseorang berhadapan dengan soalan-soalan asas tentang kewujudan, seperti makna hidup, tujuan, kebebasan, dan kematian.

Pendekatan terapi yang menangani soalan asas kehidupan seperti makna, kebebasan, kematian, dan kesunyian.

Kesan psikologi dan perubahan emosi selepas kehilangan pekerjaan, bersama strategi pemulihan yang sihat. Selain kebimbangan kewangan, goncangan identiti juga merupakan tindak balas semula jadi.

Merujuk kepada keadaan di mana seseorang sangat takut terhadap situasi yang mungkin membawa kepada kegagalan, sehingga mengelak cabaran baharu atau tidak berani untuk memulakan langsung. Keadaan ini juga dikenali sebagai Atychiphobia.

Menghadapi rasa sakit akibat hasil yang tidak diinginkan sambil mencari cara untuk belajar dan maju.

Perasaan gagal timbul daripada jurang antara jangkaan dan realiti. Kegagalan hanyalah satu pengalaman, bukan identiti dirimu.

Ini merujuk kepada keadaan di mana fungsi pengurusan otak – iaitu merancang, melaksanakan, dan mengawal – tidak berfungsi dengan baik. Ia adalah pengalaman mengetahui apa yang perlu dilakukan, tetapi tidak dapat memulakan atau menyiapkannya.

Ini merujuk kepada strategi psikologi yang digunakan secara sengaja untuk memanipulasi perasaan atau fikiran orang lain dengan cara yang halus.

Konsep yang menggambarkan sejauh mana sesuatu objek atau peristiwa terasa jauh dari pengalaman langsung kita. Jarak ini boleh dirasai dalam dimensi masa, ruang, hubungan sosial, dan kemungkinan.

Proses perbualan berstruktur yang dijalankan sejurus selepas mengalami peristiwa yang mengejutkan, bagi membantu menyusun semula perasaan dan pengalaman. Ini merupakan kaedah sokongan psikologi awal untuk mencegah trauma.

Apabila kebebasan seseorang dihadkan atau diancam, timbul motivasi yang kuat untuk memulihkan kebebasan tersebut. Perasaan semakin ingin melakukan sesuatu apabila dilarang itulah yang dikenali sebagai reaktans psikologi.

Autopsi psikologi ialah penyiasatan sistematik yang dijalankan selepas kematian untuk mengkaji punca kematian dan keadaan psikologi seseorang yang telah meninggal dunia, bagi menentukan sama ada kematian itu merupakan bunuh diri dan mendedahkan latar belakang kematian tersebut.

Merujuk kepada kesejahteraan dalam dimensi kehidupan yang lebih mendalam, seperti perealisasian diri, pertumbuhan, dan makna hidup.

Rasa kepercayaan dalam pasukan bahawa seseorang tidak akan dihukum walaupun melakukan kesilapan atau menyuarakan pendapat.

Keperluan psikologi adalah keperluan dalaman asas yang perlu dipenuhi untuk menjaga kesihatan mental dan kebahagiaan. Autonomi, kecekapan, dan keterkaitan merupakan contoh keperluan psikologi yang paling utama.

Fleksibiliti psikologi ialah kebolehan untuk bertindak mengikut nilai-nilai anda walaupun ada pemikiran atau perasaan yang tidak selesa.

Pertolongan Cemas Psikologikal ialah pemberian sokongan emosi segera dan bantuan praktikal kepada individu yang mengalami kejutan psikologikal sejurus selepas bencana atau krisis. Ia merupakan intervensi awal yang boleh dipelajari oleh orang awam sekalipun.