Istilah Psikologi A–Z

Pendedahan diri ialah berkongsi fikiran, perasaan, dan pengalaman secara jujur dengan orang lain dalam sesebuah hubungan. Ia merupakan elemen utama yang mendalamkan keintiman.

Menjadi tulen dalam hubungan bermaksud tampil sebagai diri sendiri yang sebenar — berkongsi fikiran, perasaan dan nilai sebenar daripada bersembunyi di sebalik topeng untuk menyenangkan orang lain.

Ini merujuk kepada tindakan mendedahkan kelemahan dan perasaan sebenar diri sendiri secara jujur dalam sesebuah hubungan, yang menjadi asas kepada ikatan yang mendalam.

Kuasa paling kuat untuk mengekalkan kehangatan dalam sesebuah hubungan ialah kebaikan. Perhatian dan rasa hormat yang kecil yang terkumpul akan membina jambatan kukuh berupa kepercayaan dan rasa selamat.

Rasa keistimewaan dalam hubungan ialah perasaan bahawa pasangan sepatutnya memenuhi permintaan dan keperluan kita sebagai perkara yang lumrah. Sikap ini boleh merosakkan keseimbangan hubungan dan menimbulkan konflik.

Dr. John Gottman mengenal pasti empat corak komunikasi yang merosakkan hubungan melalui penyelidikan selama berdekad-dekad terhadap pasangan: kritikan, penghinaan, sikap defensif, dan tembok diam.

Pencerobohan relasional ialah bentuk pencerobohan tidak langsung yang merosakkan hubungan sosial orang lain melalui penyebaran khabar angin, pengasingan, dan manipulasi hubungan.

Penerbangan idea merujuk kepada aliran fikiran yang bergerak begitu pantas sehingga sentiasa berpindah dari satu topik ke topik lain tanpa henti. Ini adalah gejala yang terutamanya muncul semasa episod manik.

Julat tahap rangsangan di mana fungsi psikologi yang optimum adalah mungkin.

Keupayaan untuk berfikir dan merasai dari sudut pandang orang lain, serta melihat situasi melalui mata mereka.

Fenomena di mana jangkaan, kepercayaan, dan pengalaman pemerhati mempengaruhi hasil pemerhatian. Kita cenderung lebih mudah melihat perkara yang kita ingin lihat.

Remisi merujuk kepada keadaan di mana gejala masalah kesihatan mental berkurangan dengan ketara atau hilang. Ia bukan pemulihan sepenuhnya, tetapi merupakan tempoh stabil di mana seseorang boleh menjalani kehidupan harian dengan baik.

Gangguan kebimbangan yang dicirikan oleh rasa takut yang kuat terhadap situasi yang sukar untuk melarikan diri atau mendapat pertolongan semasa serangan panik.

Fototerapi ialah kaedah rawatan yang melibatkan pendedahan kepada cahaya terang untuk mengawal irama biologi dan meredakan gejala kemurungan. Kaedah ini amat berkesan untuk kemurungan bermusim dan merupakan rawatan yang selamat serta mudah dilakukan.

Luka psikologi yang berpanjangan akibat buli dan proses pemulihan. Walaupun buli telah berakhir, parut emosi boleh kekal lama.

Sistem saraf yang meletakkan tubuh dalam 'mod tempur' ketika menghadapi bahaya. Jantung berdegup lebih laju dan otot-otot menegang.

Bidang psikologi yang menjaga kesihatan mental penghuni penjara dan membantu mereka berubah supaya tidak mengulangi kesalahan.

Proses penyembuhan di mana pengalaman emosi baru yang berbeza daripada luka lama membantu mengubah corak perasaan dalam diri kita.

Konsep bahawa pelbagai identiti sosial seperti bangsa, jantina, kelas, dan ketidakupayaan saling bertindih dan bersilang, mewujudkan pengalaman diskriminasi atau keistimewaan yang unik.

Konsep bahawa ingatan adalah pembinaan semula aktif masa lalu, bukan ulangan tepat seperti rakaman.

Ini adalah kaedah terapi yang mengenal pasti dan menyesuaikan semula struktur serta corak hubungan dalam keluarga bagi meningkatkan fungsi keluarga secara keseluruhan. Terapi ini mengubah sempadan, hierarki, dan gabungan antara ahli keluarga kepada yang lebih sihat.

Perkauman sistemik merujuk kepada ketidaksamaan berasaskan kaum yang tertanam dalam institusi, dasar, dan amalan masyarakat. Ia melampaui prasangka individu — struktur masyarakat itu sendiri yang beroperasi secara merugikan terhadap kaum tertentu.

Keganasan struktural ialah bentuk keganasan yang tidak kelihatan, di mana sistem dan struktur sosial itu sendiri menyebabkan kemudaratan dan penderitaan yang berterusan kepada kumpulan tertentu.

Tahap perkembangan kognitif Piaget, kira-kira usia 7 hingga 11 tahun, apabila kanak-kanak mula berfikir secara logik tentang objek dan peristiwa konkrit.

Fenomena di mana seseorang berkelakuan berbeza daripada biasa apabila berada dalam kumpulan besar.

Cara sihat untuk mengurus perasaan malu dan terluka yang mendalam apabila kita diperlekeh atau dipermalukan di hadapan orang lain.

Keadaan dalam sesuatu hubungan di mana satu pihak mempunyai lebih banyak pengaruh atau kawalan berbanding pihak lain. Ini boleh menjadi punca kepada hubungan yang tidak sihat.

Merujuk kepada ketidakseimbangan kelebihan yang tidak kelihatan dan pengaruh yang diberikan berdasarkan identiti sosial seseorang. Ia adalah struktur sosial yang beroperasi tanpa mengira usaha individu.

Ini adalah kecenderungan psikologi untuk mengikuti arahan seseorang yang mempunyai autoriti, walaupun arahan tersebut bermasalah dari segi etika.

Eksperimen terkenal yang dijalankan oleh Milgram, yang menunjukkan betapa mudahnya orang mematuhi arahan daripada figura autoriti.

Keibubapaan autoritatif adalah gaya seimbang yang menggabungkan kehangatan dengan sempadan yang jelas. Ibu bapa menetapkan peraturan yang tegas tetapi menjelaskan sebabnya, menghormati perspektif anak, dan menggalakkan kemandirian dalam had yang sesuai.

Gaya atribusi ialah corak kebiasaan yang digunakan seseorang untuk menjelaskan mengapa peristiwa baik atau buruk berlaku — sama ada menyalahkan diri sendiri atau keadaan, melihat punca sebagai kekal atau sementara, dan sama ada kesannya luas atau terhad.

Teori atribusi menjelaskan bagaimana orang menentukan punca tingkah laku dan peristiwa — sama ada mereka menghubungkannya dengan faktor dalaman seperti personaliti dan usaha, atau faktor luaran seperti situasi dan nasib.

Grounding ialah teknik psikologi yang menggunakan kelima-lima deria untuk kembali ke momen semasa ketika mengalami kebimbangan atau panik. Ia adalah alat yang membantu anda merasai semula tanah di bawah kaki apabila fikiran mula bergolak.

Teknik grounding ialah kaedah psikologi yang membantu seseorang kembali ke momen semasa apabila mengalami kebimbangan, panik, atau kilas balik. Dengan menggunakan kelima-lima deria untuk memberi tumpuan kepada 'di sini dan sekarang', ketenangan jiwa dapat dipulihkan.

Ia adalah perasaan merindui seseorang yang disayangi atau masa-masa berharga yang kini berjauhan.

Bayang-bayang adalah sisi gelap yang wujud dalam diri kita tetapi kita sembunyikan kerana tidak mahu mengakuinya.

Keupayaan untuk mengekalkan semangat dan ketekunan dalam mengejar matlamat jangka panjang. Ini boleh lebih penting daripada bakat.

Kesakitan emosi yang melampau adalah tanda bahawa minda dan hati memerlukan bantuan segera, dan ada cara untuk melaluinya dengan selamat.

Penerimaan radikal ialah amalan menerima realiti sepenuhnya sebagaimana adanya — tanpa melawan, menentang, atau berharap ia berbeza. Ini bukan persetujuan atau penyerahan diri.

Tanggungjawab radikal ialah sikap untuk berhenti menyalahkan keadaan luaran dan bertanggungjawab sepenuhnya terhadap reaksi serta pilihan diri sendiri. Ini adalah mentaliti yang kuat untuk mendapatkan semula kawalan ke atas kehidupan sendiri.

Gangguan imej tubuh di mana seseorang berasa tubuhnya terlalu kecil atau lemah walaupun sebenarnya sudah cukup berotot. Obsesi berlebihan terhadap senaman dan pemakanan sehingga mengganggu kehidupan seharian.

Ini adalah kawasan di mana kita belum boleh melakukan sesuatu bersendirian, tetapi boleh melakukannya dengan bantuan. Di sinilah pembelajaran paling berkesan berlaku.

Glutamat ialah neurotransmitter perangsang yang paling banyak terdapat dalam otak dan memainkan peranan penting dalam pembelajaran serta ingatan.

Gejala fizikal dan psikologikal yang tidak menyenangkan yang muncul apabila seseorang tiba-tiba mengurangkan atau menghentikan penggunaan bahan yang menjadi kebergantungannya.

Bidang yang mengkaji faktor-faktor psikologi yang berperanan dalam proses berhenti merokok dan strategi berhenti merokok yang berkesan. Bidang ini menunjukkan bahawa berhenti merokok bukan sekadar soal kekuatan tekad, tetapi merupakan satu proses yang memerlukan pemahaman dan sokongan psikologi.

Ini merujuk kepada keadaan di mana seseorang tidak menggunakan bahan-bahan yang menyebabkan ketagihan seperti alkohol atau dadah. Bukan sekadar berhenti menggunakan bahan tersebut, tetapi juga merupakan perjalanan menuju pilihan gaya hidup yang sihat.

Tindak balas tekanan jangka pendek yang dicetuskan oleh peristiwa tertentu, melibatkan perubahan fisiologi pantas seperti peningkatan kadar denyutan jantung dan pembebasan adrenalin.

Tindak balas tekanan psikologi dan fizikal yang kuat yang berlaku sejurus selepas peristiwa traumatik secara tiba-tiba. Ia adalah reaksi perlindungan semula jadi yang boleh berlaku kepada sesiapa sahaja.

Tindak balas tekanan yang kuat berlaku 3 hari hingga 1 bulan selepas peristiwa traumatik, dengan gejala serupa PTSD seperti memori intrusif, pengelakan, keterlaluan keterjagaan, dan dissosiasi.