Quay lại từ điển
Phát triển bản thân

Gọi tên cảm xúc

Affect Labeling

Là hiện tượng và cũng là cách luyện tập: chỉ cần gọi tên cảm xúc đang có bằng những từ như "tủi thân", "lo âu" là cường độ cảm xúc đã dịu bớt. Còn được biết đến với câu "Name it to tame it".

Giải thích chi tiết

Gọi tên cảm xúc là gì?

Gọi tên cảm xúc là diễn đạt cụ thể cảm xúc đang có bằng lời nói hoặc chữ viết. Chẳng hạn, thay vì "mình thấy không vui", hãy nói "mình thấy tủi thân vì đã mong tin nhắn mà không nhận được". Trong tiếng Anh, điều này còn được tóm gọn bằng câu "Name it to tame it" (gọi tên để thuần hóa nó).

Vì sao nó hiệu quả?

Các nghiên cứu hình ảnh não bộ cho thấy khi gọi tên cảm xúc, hoạt động của hạch hạnh nhân — nơi phản ứng với mối đe dọa — giảm xuống, còn hoạt động của vỏ não trước trán — nơi phụ trách suy nghĩ và điều chỉnh — tăng lên. Nhờ vậy, bạn có thể lùi lại một bước để nhìn cảm xúc mà không cần đè nén nó.

Hãy thử như thế này

  • Tạm dừng — Trước tiên hãy để ý xem cơ thể đang có cảm giác gì (tức ngực, mặt nóng bừng).
  • Tìm từ ngữ — Bắt đầu từ những cái tên lớn như giận, buồn, lo âu, rồi thử chi tiết hơn như ấm ức, tủi thân, bồn chồn.
  • Nói thành câu — "Bây giờ mình đang cảm thấy △△ vì ○○."
  • Đón nhận mà không phán xét — Thay vì "mình không nên cảm thấy thế này", hãy đón nhận bằng "cảm thấy vậy cũng là điều dễ hiểu".
  • Ghi lại — Viết vào nhật ký cảm xúc mỗi ngày một lần sẽ giúp vốn từ cảm xúc của riêng bạn phong phú hơn.
  • Một số từ chỉ cảm xúc hữu ích

    Tủi thân, ấm ức, bồn chồn, bế tắc, hụt hẫng, ghen tị, xấu hổ, nhẹ nhõm, tự hào, háo hức

    Lời nhắn của Tâm An

    Gọi tên cảm xúc không phải để xóa bỏ nó, mà là để nhận ra nó: "À, thì ra bạn ở đó." Cảm xúc được nhận ra sẽ lắng dịu đi đôi chút. Hôm nay, lòng bạn hợp với cái tên nào nhỉ?

    💡 Ví dụ thực tế

    Một người bỗng thấy bực bội vô cớ khi nghe tin bạn mình kết hôn. Sau khi viết vào nhật ký cảm xúc rằng "bên cạnh niềm vui chúc mừng, mình còn thấy bồn chồn và ghen tị vì cảm giác chỉ có mình bị tụt lại phía sau", cơn bực bội đã lắng xuống rõ rệt.

    Ad

    Bạn muốn nói thêm về "Gọi tên cảm xúc"?

    Tâm An ở đây để cùng bạn khám phá chủ đề này và đưa ra lời khuyên phù hợp

    Bài kiểm tra tâm lý liên quan

    Khám phá các bài kiểm tra liên quan để hiểu bản thân sâu hơn

    Nội dung này chỉ mang tính giáo dục và không thay thế chẩn đoán y tế chuyên nghiệp.