Sözlüğe dön
Trauma & Stress

Donma Tepkisi

Freeze Response

Tehdit hissettiğinde vücudun ve zihnin sanki donmuş gibi hareket edemez hale gelmesi şeklinde ortaya çıkan bir hayatta kalma tepkisidir. Bu, korkudan hiçbir şey yapamamak değil, beynin otomatik olarak seçtiği bir koruma yöntemidir.

Details

Donma Tepkisi Nedir?

Donma Tepkisi (Freeze Response), bir tehditle karşılaşıldığında savaşmanın ya da kaçmanın mümkün olmadığına karar verildiğinde devreye giren içgüdüsel bir hayatta kalma tepkisidir. Tıpkı bir hayvanın yırtıcı hayvanın önünde kıpırdamaması gibi, hareketin durduğu ve vücudun ile zihnin donup kaldığı bir durumdur.

Donma Tepkisi Sırasında Neler Olur?

Donma tepkisi devreye girdiğinde çeşitli değişiklikler ortaya çıkar.

  • Bedensel donma: Vücut kasılır ve hareket edemez hale gelir
  • Duygusal uyuşma: Duygular bloke olur ve sanki hiçbir şey hissedilmiyormuş gibi gelir
  • Zaman çarpıtması: Zaman çok yavaş akıyormuş gibi hissedilir
  • Dissosiyasyon: Gerçeklikten kopmuş gibi bir his oluşur
  • Ağrı azalması: Endorfin salgılanarak acı azalabilir
  • Donma Tepkisi Neden Ortaya Çıkar?

    Donma tepkisi, sempatik ve parasempatik sinir sisteminin aynı anda aktive olması durumunda ortaya çıkar. Bir taraf 'Savaş!' derken diğer taraf 'Dur!' der; bu, frene ve gaz pedalına aynı anda basmaya benzer.

    Bu tepki özellikle şu durumlarda ortaya çıkar:

  • Kaçmanın ya da savaşmanın mümkün olmadığı durumlar
  • Çocuklukta tehditlerle başa çıkmak zorunda kalındığında
  • Önceki travmaya benzer bir durumla karşılaşıldığında
  • Donma Tepkisi ve Kendini Suçlama

    Travma yaşayan pek çok kişi 'Neden hiçbir şey yapamadım?' diye kendini suçlar. Ancak Mindy'nin sana mutlaka iletmek istediği bir şey var: Donma tepkisi irade ile ilgisi olmayan otomatik bir sinir sistemi tepkisidir. Zayıf olduğun için değil, beynin o anda en iyi hayatta kalma stratejisini seçtiği için böyle oldu.

    İyileşme İçin Yaklaşımlar

  • Beden temelli terapi: Somatik deneyim terapisi gibi yöntemlerle bedende sıkışan enerji serbest bırakılabilir
  • Öz-şefkat: Donma tepkisi yaşayan kendini yargılamadan anlamak önemlidir
  • Kademeli hareket: Hafif esneme veya yürüyüşten başlayarak bedenin hareketini yeniden kazanmaya çalışabilirsin
  • 💡 Günlük yaşam örneği

    Sokakta aniden büyük bir köpek üzerine koşarken ne kaçabilmek ne de bağırabilmek yerine olduğun yerde donup kaldıysan, bu donma tepkisinin devreye girdiğinin bir göstergesidir.

    Ad

    "Donma Tepkisi" hakkında daha fazla konuşmak ister misiniz?

    Can bu konuyu sizinle birlikte keşfetmek ve kişisel tavsiyeler vermek için burada

    İlgili psikoloji testleri

    Kendinizi daha iyi anlamak için bu konuyla ilgili testleri keşfedin

    Bu içerik eğitim amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tanının yerini tutmaz.