Dijital psikoloji

Sanal gerçeklik teknolojisini kullanarak güvenli bir ortamda psikolojik tedavi uygulayan bir yöntemdir. Fobiler, travma sonrası stres gibi sorunların sanal ortamda aşamalı olarak üstesinden gelinmesine yardımcı olur.

Oyun bozukluğu, kişinin oyun oynamayı kontrol edememesi ve günlük yaşamını ciddi biçimde sekteye uğratacak düzeyde aşırı oyuna dalması durumudur.

Bu, kullanıcıları kasıtlı olarak aldatan veya onları istemedikleri davranışlara yönlendiren dijital arayüz tasarım tekniğidir. Psikolojik açıdan savunmasız noktalarımızı kullanan haksız bir tasarım anlayışıdır.

Felaket harcaması, gelecek hakkındaki kaygı ve karamsarlıktan kaynaklanan dürtüsel satın alma eğilimidir — gelecek umutsuz göründüğünde bugünde teselli arama yolu.

Kendinizi daha kötü hissettirse de internetteki olumsuz haberleri ve rahatsız edici içerikleri durduramadan kaydırma alışkanlığı.

Çevrimiçi ortamda karşı tarafın duygularını ve durumunu anlayıp ona özen gösterme becerisidir. Ekranın ötesinde de kalbi olan bir insanın bulunduğunu hatırlatan sıcak bir duyarlılıktır.

Bu, algoritma tabanlı teknolojilerin ruh sağlığı yönetimi ve tedavisinde kullanıldığı bir alandır. Algoritma tabanlı danışmanlık, duygu analizi ve dijital terapötikler gibi çeşitli biçimlerde gelişmektedir.

Dijital detoks faydaları, belirli bir süre boyunca dijital cihaz kullanımını bilinçli olarak azaltmak ya da durdurmaktan elde edilen psikolojik ve fiziksel avantajları ifade eder. Dijital dünyadan kısa bir süre uzaklaşmak zihni önemli ölçüde rahatlatabilir.

Dijital teknoloji ve bilgiyi eleştirel bir şekilde anlama ve sağlıklı biçimde kullanma becerisidir. Çevrimiçi dünyada akıllıca gezinerek kendinizi koruyabilmenizi sağlayan önemli bir yetkinliktir.

Dijital cihazların ve çevrimiçi etkinliklerin kasıtlı olarak azaltılarak gerçekten önemli olan şeylere odaklanmayı sağlayan bir yaşam biçimidir.

Çevrimiçi ortamda bırakılan izlerin sonsuza dek kalacağı ve gelecekte olumsuz sonuçlar doğurabileceği korkusundan kaynaklanan bir kaygı türüdür. Geçmişteki paylaşımların veya arama geçmişinin bir gün sorun yaratacağı endişesi kişiyi rahatsız eder.

Dijital cihazların ve çevrimiçi etkinliklerin aşırı kullanımı nedeniyle zihinsel ve fiziksel olarak tamamen bitap düşme halidir. Ekrana bakmak bile başlı başına bir işkenceye dönüşür.

Dijital kaygı, dijital teknolojiler ve çevrimiçi ortamlarda yaşanan tedirginlik ve endişe hissidir. Sürekli bağlantıda olma, bilgi aşırı yüklenmesi ve siber tehditler nedeniyle zihnin huzursuzlaşması bu kavramın özünü oluşturur.

Çevrimiçi ortamda oluşturulan ve ifade edilen kimliğimdir; gerçek benliğimden farklı olabilen bir 'başka ben'dir.

Dijital bağımlılık; akıllı telefon, oyun, sosyal medya gibi dijital cihaz veya hizmetlerin aşırı kullanımı nedeniyle günlük yaşamın olumsuz etkilendiği bir durumu ifade eder. Yalnızca irade gücüyle kontrol edilmesi güç olan psikolojik bir bağımlılıktır.

Rızası olmadan mahrem görüntüleri yayılan mağdurun yaşadığı psikolojik travmayı ve iyileşme sürecini inceleyen bir alandır.

Kısa mesaj veya anlık mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla iletişim kurarken hissedilen kaygıdır. Yanıtın gecikmesi, mesajın okunup yanıtlanmaması ya da mesaj göndermeden önce aşırı endişe duyulması bu kaygının belirtileridir.

Filtreler ve düzenleme uygulamalarıyla süslenmiş fotoğraflardaki görünümü gerçek 'ben' olarak kabul etmeye başlamak ve bunun sonucunda gerçek görünüşe duyulan memnuniyetsizliğin giderek artması olgusudur.

Filtrelerle düzenlenmiş selfie'lerdeki görünümü ideal güzellik olarak benimseyip gerçek yüzünden derin bir memnuniyetsizlik duyma olgusudur. Yapay olarak oluşturulan dijital imge, ulaşılamaz bir güzellik standardına dönüşür.

Belirli bir süre boyunca sosyal medya kullanımını kasıtlı olarak azaltmak veya tamamen durdurmak yoluyla ruh sağlığını yeniden kazanma pratiğidir. Dijital yorgunluktan kurtularak zihinsel huzuru yeniden bulmaya yardımcı olur.

Sosyal medyada başkalarının deneyimlerini izlerken önemli bir şeyi kaçırıyormuş gibi hissetmekten kaynaklanan kaygı durumuna sosyal medya FOMO'su denir. Başkalarının günlük yaşamını anlık olarak takip ederken ortaya çıkan modern bir psikolojik olgudur.

Sosyal medyada karşılaşılan idealize edilmiş görünüm imgeleri, kişinin kendi bedeni hakkındaki algısını ve memnuniyetini etkileyen bir olgudur. Bu durum, çevrimiçi içeriklerin öz-algımızı nasıl dönüştürebildiğini göstermektedir.

Sosyal medya aracılığıyla pek çok kişiyle bağlantılı olmamıza rağmen yalnızlığın daha da derinleştiği paradoksal bir olgudur.

Bu kavram, sosyal medya kullanımının kişinin öz-değer duygusu ve öz-saygısı üzerindeki psikolojik etkilerini ele alır. Başkalarıyla kıyaslama yoluyla öz-saygının kolayca sarsılabildiği dijital ortamı anlamaya yardımcı olur.

Çevrimiçi öneri algoritmalarının davranışları takip ettiği, içerikleri manipüle ettiği ve kararları yönlendirdiği algısından kaynaklanan psikolojik rahatsızlık — dijital alanda özerklik kaybı hissiyle birlikte.

Kendi gerçek hayatını, başkalarının internette paylaştığı seçilmiş ve parlak anlarla kıyaslama tuzağıdır.

İnternet aracılığıyla psikolojik danışmanlık ve tedavi almanın bir yoludur; erişilebilirlik ve kolaylık açısından büyük avantajlar sunar.

Bu, telefon gerçekte titreşmediği veya bildirim gelmediği hâlde kişinin titreşim ya da bildirim gelmiş gibi hissettiği bir olgudur.

E-posta kontrol etmek veya göndermek konusunda aşırı endişe ve stres hissedilen psikolojik bir durumdur. Gelen kutusunu açmaktan korkmak ya da e-posta yazarken aşırı gerginlik yaşamak bu durumun temel belirtileridir.

İnternet kullanımını kendi kendine kontrol edememek ve günlük yaşamda sorunlara yol açacak düzeyde aşırı bağımlı hale gelmek durumudur.

Çok fazla bilgiye maruz kalmanın yargılama yeteneğini zayıflattığı ve zihinsel tükenmeye yol açtığı bir durumdur.

Dikkat ekonomisi, insan dikkatini dijital platformların rekabet ettiği kıt bir kaynak olarak ele alır. Sosyal medya, uygulamalar ve haber siteleri dikkatini mümkün olduğunca uzun süre tutmak için tasarlanmıştır.

Bu, bir ünlü ya da YouTuber gibi medyadaki bir kişiye karşı tek taraflı olarak derin bir yakınlık hissedilen ilişkidir. Karşı taraf ise sizi hiç tanımaz.

Video konferans platformlarının aşırı kullanımından kaynaklanan kendine özgü bir zihinsel tükenme biçimidir. Beynin yüz yüze iletişimden farklı bir şekilde çalışmak zorunda kalması nedeniyle ortaya çıkan bir yorgunluktur.

Bir kişinin sözleri ya da davranışları nedeniyle, özellikle internette, topluca eleştirilmesi, dışlanması veya boykot edilmesi olgusudur.

Teknoferans, dijital cihazların kullanımının kişilerarası ilişkileri ve iletişimi engellediği bir olgudur. Akıllı telefon veya tablete odaklanmak, karşımızdaki değerli kişiyle bağlantımızın kopmasına yol açar.

Çevrimiçi ortamda kasıtlı olarak başkalarını kışkırtma veya çatışma yaratma davranışının psikolojik nedenlerini ve özelliklerini inceleyen bir alandır. Trollemenin arkasındaki gizli zihinsel örüntüleri anlamaya yardımcı olur.

Bu konu, çevrimiçi ortamda kişisel bilgilerin ifşa edilmesinin ve mahremiyet ihlallerinin zihinsel sağlık üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Dijital çağda kişisel verilerin korunması ve açığa çıkması, psikolojik iyilik haliyle doğrudan bağlantılıdır.

Çevrimiçi algoritmalar yalnızca zevkimize uygun bilgileri göstererek bizi bir balonun içine hapsetmiş gibi tek taraflı bir dünya görüşüne sürükler.

Sosyal medyada başkalarının yalnızca en parlak anlarını görürken kendi sıradan günlük hayatımızın yetersiz göründüğü yanılsamasına kapılma olgusudur. Bu durum, gerçeklikle örtüşmeyen bir psikolojik çarpıtma yaratır.

Akıllı telefon, bilgisayar ve televizyon gibi ekranlara bakarak geçirilen sürenin zihnimiz ve bedenimiz üzerindeki çeşitli etkilerini ele alan bir konudur.

Uzun süreli video konferans veya görüntülü arama yaparken hissedilen kendine özgü zihinsel ve fiziksel yorgunluktur. Kamera önünde kendini sürekli izlemek ve sözsüz ipuçlarını aşırı işlemek enerjinin tükenmesine yol açar.

Cep telefonu yanında olmadığında kaygı ve huzursuzluk hissedilen psikolojik duruma 'nomofobi' de denir.

Başkalarının siz olmadan ödüllendirici deneyimler yaşadığına dair kaygılı his; sosyal medyada diğerlerinin öne çıkan anlarını görerek genellikle yoğunlaşır.

JOMO, FOMO'nun tam tersi bir kavramdır; bir şeyleri kaçırmanın getirdiği sevinçtir. Her şeye katılmak zorunda olmadığınızı hissetmenin verdiği rahatlığı ifade eder.