Sözlüğe dön
Trauma & Stress

Stres Tepkisi

Stress Response

Stres tepkisi, bir tehdit ya da baskı hissettiğimizde vücudumuzda ve zihnimizde ortaya çıkan bir dizi değişikliği ifade eder.

Details

Genel Bakış

Merhaba, ben Mindy. "Çok stres altındayım!" diye günde kaç kez söylüyoruz, değil mi? Stres, dış çevrenin taleplerinin kişinin başa çıkma kaynaklarını aştığı hissedildiğinde yaşanan fiziksel ve psikolojik bir tepkidir. Dr. Hans Selye tarafından sistematize edilen bu kavrama göre, uygun düzeyde stres motivasyon kaynağı olabilirken aşırısı sağlığa zarar verebilir. Stresin kendisinden çok onu nasıl yönettiğimiz önemlidir.

Temel Kavramlar

  • İyi stres ve kötü stres: Sınav öncesi performansı artıran hafif gerilim gibi olumlu strese 'östres (eustress)', kronik aşırı çalışma gibi sağlığa zarar veren strese ise 'distres (distress)' denir. Her stres kötü değildir.
  • Stres tepkisinin 3 aşaması: Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu'na (GAS) göre alarm tepkisi → direnç → tükenme şeklinde 3 aşama yaşanır. Direnç aşamasında yeterince toparlanamaz ise tükenme (burnout) ortaya çıkabilir.
  • Beden-zihin bağlantısı: Stres baş ağrısı, sindirim bozukluğu, kas gerginliği, uyku sorunları ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi çeşitli fiziksel belirtilere yol açar. Bu, zihinsel sorunların bedende kendini göstermesinin en tipik örneğidir.
  • Bu Durumlar Size Tanıdık Gelebilir

    İş teslim tarihleri üst üste geldiğinde ve ilişki çatışmaları da eklendiğinde geceleri uyuyamamak ve sürekli baş ağrısı çekmek bunun örnekleridir. Sınav döneminde konsantre olamamak, mide ağrısı ve küçük şeylere bile sinirlenme de aşırı stres tepkisinin belirtileridir. Stres kronik biçimde biriktiğinde isteksizlik, hafıza zayıflaması ve duygusal dalgalanmalar ortaya çıkabilir.

    Nasıl Başa Çıkabilirsiniz?

    Stres kaynaklarını belirleyin ve kontrol edebildiklerinizle edemediklerinizi ayırt edin. Kontrol edebildiğinize odaklanmak çaresizlik hissini azaltır. Düzenli egzersiz (haftada 3 kez 30 dakika) stres hormonu olan kortizolü etkili biçimde düşürür. Yatmadan önce aşamalı kas gevşeme tekniğini (vücudun her bölgesini sırayla gerip gevşetme) deneyin. Kendinize özgü bir "stres giderme listesi" önceden hazırlayın; böylece zor anlarda hemen uygulayabilirsiniz.

    Mindy'den Bir Söz

    Stres yaşamak, hayatı tüm gücünüzle yaşadığınızın kanıtıdır. Ama çok fazla biriktiğinde, beden ve zihnin gönderdiği SOS sinyallerini görmezden gelmeyin. Küçük bir mola büyük bir enerji yaratır. Mindy ile birlikte derin bir nefes almaya ne dersiniz?

    💡 Günlük yaşam örneği

    Sunum öncesinde ellerin terlemesi ve kalbin hızla çarpması — işte bu bir stres tepkisidir.

    Ad

    "Stres Tepkisi" hakkında daha fazla konuşmak ister misiniz?

    Can bu konuyu sizinle birlikte keşfetmek ve kişisel tavsiyeler vermek için burada

    İlgili psikoloji testleri

    Kendinizi daha iyi anlamak için bu konuyla ilgili testleri keşfedin

    Bu içerik eğitim amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tanının yerini tutmaz.

    Stres Tepkisi (Stress Response) | 마음스캔 심리학 용어사전