Jon Kabat-Zinn

Jon Kabat-Zinn (1944–)

Jon Kabat-Zinn, Farkındalık Temelli Stres Azaltma (MBSR: Mindfulness-Based Stress Reduction) programının kurucusu olan Amerikalı bir tıp insanı ve meditasyon öğretmenidir. Doğu Budist meditasyon geleneklerini Batı tıbbı ve biliminin diline çevirerek ana akım tıbbi uygulamalara kazandıran kilit isimdir.

1979 yılında Massachusetts Üniversitesi Tıp Merkezi'nde başlatılan MBSR programı, beden taraması, oturarak meditasyon, hatha yoga ve yürüyüş meditasyonu aracılığıyla farkındalığın geliştirildiği 8 haftalık sistematik bir süreçtir. Başlangıçta kronik ağrı hastaları için geliştirilen program, daha sonra stres, kaygı, depresyon gibi çeşitli sorunlarda da etkinliğini kanıtlamıştır.

Kabat-Zinn, farkındalığı «kasıtlı olarak, şu anda, yargılamadan dikkat vermek» şeklinde tanımlamıştır. Bu özlü tanım, farkındalığı anlamanın standardı haline gelmiştir. Onun çalışmaları, Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi (MBCT) ve Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) gibi çeşitli farkındalık temelli tedavi yaklaşımlarının gelişimine zemin hazırlamıştır.

Can şunu söylüyor: «Kabat-Zinn'in bu tanımını aklınızda tutun — farkındalık, eleştirmeden ve yargılamadan şu anda tam anlamıyla var olmak demektir.»