John Watson

John Watson (John B. Watson, 1878–1958)

Amerikalı psikolog ve davranışçılığın (Behaviorism) kurucusudur. 1913 yılında yayımladığı 'Bir Davranışçının Gözünden Psikoloji' adlı makalesiyle psikolojinin yönünü köklü biçimde değiştirmiştir.

Davranışçı Devrim

Watson, o dönemde psikolojinin ana akımı olan içgözlem (introspection) yöntemini eleştirerek psikolojinin bir bilim olabilmesi için yalnızca gözlemlenebilir davranışları incelemesi gerektiğini savundu. Bilinç ya da bilinçdışı gibi iç fenomenlerin bilimsel olarak ölçülemeyeceği onun temel görüşüydü.

Küçük Albert Deneyi (1920)

Bu, Watson'ın en ünlü (ve en tartışmalı) deneyidir. 11 aylık bebek Albert'e beyaz bir fare gösterilirken aynı anda yüksek bir ses çıkarılarak bebeğin beyaz fareden korkar hale getirilmesi sağlandı. Bu korku, tavşan ve pamuk topu gibi benzer nesnelere de genellendi.

Deney, duyguların da öğrenme yoluyla oluşabileceğini gösterdi; ancak günümüz araştırma etiği standartlarına göre böyle bir deney asla kabul edilemez.

Çevresel Determinizm

Watson, kalıtım yerine çevrenin etkisini son derece ön plana çıkardı. Ünlü sözü şöyledir: 'Bana on iki sağlıklı çocuk verin, herhangi birini doktor, avukat ya da hırsız yapabilirim.' Bu aşırı iddia eleştirilere maruz kaldı; ancak çevre ve öğrenmenin önemini kalıcı olarak yerleştirdi.

Davranışçılığın Etkisi

Watson'ın davranışçılığı; Skinner'ın edimsel koşullanmasına, davranış terapisine ve modern bilişsel davranışçı terapiye (BDT) uzanan büyük bir akımın başlangıç noktasıydı.

Mindy'nin Bakış Açısından

Mindy, Watson'ın araştırmalarında önemli bir ders buluyor. Korkularımızın ve duygusal tepkilerimizin büyük bölümü geçmiş deneyimlerden öğrenilmişse, yeni deneyimler aracılığıyla değişebileceği anlamına da gelir — bu, umut dolu bir mesajdır.