Geriye Dönük Girişim
Retroactive Interference
Yeni öğrenilen bilgilerin daha önce öğrenilen anıları engellemesi olgusudur. Yeni bir telefon numarasını ezberledikten sonra eski numarayı hatırlayamamak buna örnek gösterilebilir.
Details
Geriye Dönük Girişim Nedir?
Geriye dönük girişim, sonradan öğrenilen bilgilerin daha önce öğrenilen bilgilerin hatırlanmasını engellediği bir olgudur. 'Geriye dönük' ifadesi, yeni anının geçmişteki anıların yönüne doğru geri giderek müdahale etmesi anlamından gelmektedir.
Nasıl Gerçekleşir?
Beynimiz benzer bilgileri depolarken aynı bellek ağını kullanma eğilimindedir. Yeni bilgi mevcut anılarla ne kadar benzer olursa, birbirleriyle o kadar rekabet ederler ve yeni bilginin eski anıların üzerine yazılıyormuş gibi hissettirdiği görülür.
Örneğin, yeni park yerini hatırlamak dünkü park yerini karıştırmaya yol açar; yeni şifreyi ezberlemek eski şifreyi akla getirmez — bunlar geriye dönük girişimin tipik örnekleridir.
İleriye Dönük Girişimden Farkı
Geriye dönük girişimin karşıtı olarak ileriye dönük girişim (Proactive Interference) kavramı vardır. İleriye dönük girişimde daha önce öğrenilen bilgiler yeni öğrenmeyi engeller. Her ikisi de bellek girişimi olgusudur, ancak yönleri birbirinin tersidir.
Mindy'nin Sıcak Rehberliği
Mindy şöyle diyor: «Eski anıların aklına gelmediği için endişelenme. Bu, zihnimizin yeni şeylere uyum sağlamasının doğal bir sürecidir. Önemli anıları tekrar tekrar hatırlamak ya da not almak, girişimin etkisini azaltmana yardımcı olabilir.»
Geriye Dönük Girişimi Azaltmak İçin
💡 Günlük yaşam örneği
Yeni ev adresini ezberledikten sonra eski ev adresinin aklına gelmemesi geriye dönük girişim nedeniyledir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tanının yerini tutmaz.