İdealleştirme-değersizleştirme-terk etme

İdealleştirme-değersizleştirme-terk etme, manipülatif ilişkilerde ortaya çıkan üç aşamalı döngüsel bir kalıbı ifade eder.

İdealleştirme-değersizleştirme-terk etme nedir?

Mindy seninle birlikte inceleyecek. Bu kalıp, bir narsisist ya da duygusal manipülatörle kurulan ilişkilerde tekrar tekrar karşımıza çıkar. Başlangıçtaki göz kamaştırıcı aşk, zamanla eleştiri ve küçümsemeye dönüşür; sonunda karşı taraf soğuk bir şekilde terk edilir.

Üç aşamanın ayrıntılı açıklaması

1. Aşama: İdealleştirme (Idealize)

İlişkinin başında karşı taraf 'hayatımın en iyi insanı' olarak yüceltilir. Aşk bombalamasıyla (Love Bombing) birlikte aşırı ilgi, hediyeler ve övgüler yağar. Karşı taraf, bu dünyada en özel kişi olduğunu hisseder.

2. Aşama: Değersizleştirme (Devalue)

Zamanla tutum 180 derece değişir. Küçük şeyler için eleştiri, görmezden gelme ve karşı tarafın özgüvenini zedeleme başlar. 'Sen hiçsin', 'Başkası olsaydı böyle yapmazdı' gibi sözler tekrar tekrar söylenir. Karşı taraf, başlangıçtaki mutlu günleri geri getirmeye çalışarak daha fazla çaba göstermeye başlar.

3. Aşama: Terk etme (Discard)

Manipülatör, karşı tarafın artık işe yaramadığına karar verdiğinde ilişkiyi soğuk bir şekilde keser. Ani iletişim kesintisi, yeni bir partneri sergileyerek varlığı yok saymak gibi davranışlar görülür.

Döngünün tekrarı

Bu kalıp bir kez yaşanıp bitmez; çoğunlukla tekrar eder. Terk etmenin ardından 'hoovering' yoluyla yeniden idealleştirme aşamasına dönülerek karşı taraf ilişkiye bağlı tutulmaya çalışılır.

Mindy'den içten bir söz

Seni başlangıçta dünyanın en değerli insanı gibi gören biri aniden soğuduysa, bu senin hatan değil. Bu kalıbı fark etmek bile başlı başına büyük bir güçtür. Unutma: senin değerin, birinin sana karşı tutumuna göre belirlenmez.