Mindscan
Sözlüğe dön
Mental Health Challenges

Sağlık Kaygısı

Health Anxiety

Kişinin ciddi bir hastalığa yakalandığı ya da yakalanacağına dair aşırı endişeye kapıldığı bir durumu ifade eder. Sağlık kontrollerinde herhangi bir sorun bulunmasa bile kaygı kolayca geçmez.

Details

Genel Bakış

Merhaba, ben Mindy. Bugün Sağlık Kaygısı (Health Anxiety) hakkında birlikte konuşalım.

Sağlık kaygısı, kişinin kendi sağlık durumu hakkında aşırı ve sürekli endişe duyduğu bir haldir. Küçük bedensel belirtileri bile ciddi bir hastalığın işareti olarak yorumlamak ve doktor 'her şey yolunda' dese bile kaygının kolayca geçmemesi bu durumun temel özellikleridir.

Temel Kavramlar

Sağlık kaygısı daha önce hipokondriya (Hypochondria) olarak adlandırılıyordu; DSM-5'te hastalık kaygısı bozukluğu (Illness Anxiety Disorder) ve somatik belirti bozukluğu (Somatic Symptom Disorder) olarak ikiye ayrılmıştır.

Sağlık kaygısının kısır döngüsü şu şekilde işler: Bedensel duyumun farkına varma (örn. baş ağrısı) → Felaket yorumu ('ya beyin tümörüyse?') → Kaygının artması → Fiziksel belirtilerin kötüleşmesi (gerilimden baş ağrısının şiddetlenmesi) → Daha büyük kaygı. Ayrıca internette belirti araştırma (siberkondriya) çoğu zaman kaygıyı daha da artırır.

Sağlık kaygısı yaşayan kişiler tekrarlayan beden kontrolü (nabız ölçme, vücuda dokunarak kontrol etme), güvence arama (yakınlarına veya doktora tekrar tekrar sorma), kaçınma (sağlıkla ilgili bilgilerden tamamen uzak durma) gibi davranışlar sergiler. Bu davranışlar geçici olarak kaygıyı azaltsa da uzun vadede kaygıyı sürdürür.

Bu Durumlar Buna Girer

  • Küçük bedensel değişikliklerde bile ciddi hastalık endişesi duyulduğunda
  • Sağlık kontrollerinde sorun çıkmasa da rahatlanamadığında
  • Sağlıkla ilgili haberler ya da tanıdık birinin hastalanması aşırı kaygıya yol açtığında
  • İnternette belirti araştırıldığında kaygının daha da arttığı durumlarda
  • Hastaneye sık sık gidildiğinde ya da tam tersi korkudan hiç gidilemediğinde

    • Nasıl Başa Çıkılır?

  • Belirti araştırmayı azaltın — İnternette belirti araştırmayı sınırlandırın. Araştırma neredeyse her zaman kaygıyı artırır.
  • Beden kontrol davranışlarını azaltın — Nabız ölçme, vücuda tekrar tekrar dokunma gibi davranışları bilinçli olarak azaltmaya çalışın.
  • Bilişsel yeniden yapılandırma — 'Baş ağrısı = beyin tümörü' yerine 'Baş ağrılarının %99'u gerilim tipi baş ağrısıdır' gibi gerçekçi düşünce biçimini pratik yapın.
  • Kaygıya izin verin — Kaygı geldiğinde onunla savaşmayın; 'kaygı geldi' diye gözlemleyin ve geçmesini bekleyin.
  • Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) alın — Sağlık kaygısı için BDT oldukça etkilidir.

    • Mindy'den Bir Söz

    Sağlığınız konusunda endişelenmek, kendinize değer verdiğinizin göstergesidir. Ancak endişe aşırıya kaçtığında sağlığınıza zarar verebilir. Kaygı, sizi korumaya çalışan zihnin alarm sistemidir; ama bazen yanlış çalışabilir. Alarm çalsa bile sakin kalarak gerçeği kontrol etme pratiği yapın.

    💡 Günlük yaşam örneği

    Göğsü bir an için çarptı ve kişi kalp hastalığı olup olmadığını endişeyle düşünmeye başladı. Üç farklı hastaneye gitti; tüm test sonuçları normal çıkmasına rağmen 'doktor bir şeyi gözden kaçırmış olabilir' diye düşünerek kaygılanmaya devam etti.

    Ad

    "Sağlık Kaygısı" hakkında daha fazla konuşmak ister misiniz?

    Can bu konuyu sizinle birlikte keşfetmek ve kişisel tavsiyeler vermek için burada

    İlgili psikoloji testleri

    Kendinizi daha iyi anlamak için bu konuyla ilgili testleri keşfedin

    Bu içerik eğitim amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tanının yerini tutmaz.