Mindscan
Sözlüğe dön
Mental Health Challenges

Başarısızlık Korkusu

Fear of Failure

Başarısız olma ihtimali olan durumlardan aşırı derecede korkmak; bu korku kişiyi yeni zorluklardan kaçınmaya ya da hiç başlayamamaya iter. Atikifobi (Atychiphobia) olarak da bilinir.

Details

Giriş

Merhaba, ben Mindy. Bugün başarısızlık korkusu (Fear of Failure) hakkında birlikte konuşalım.

Başarısız olmaktan korkmak doğal bir duygudur; ancak bu korku o kadar büyüdüğünde ki her türlü girişimden vazgeçmemize neden oluyorsa, hayatımızın önünde bir engele dönüşebilir. Başarısızlık korkusu yalnızca «ya olmazsa?» değil, «başarısız olursam her şey biter» gibi uç bir düşüncedir.

Temel Kavramlar

Başarısızlık korkusunun özünde öz-değeri performansla özdeşleştirme inancı yatar. «Başarısız olursam yetersiz biriyim», «insanlar beni küçümseyecek» gibi düşünceler, başarısızlığı sıradan bir deneyim olmaktan çıkarıp kişinin kendisine yönelik bir yargıya dönüştürür.

Psikolog Carol Dweck'in araştırmalarına göre, sabit zihin yapısına (Fixed Mindset) sahip kişiler başarısızlığı yetersizliklerinin kanıtı olarak görüp daha büyük bir korku yaşarken, gelişim zihin yapısına (Growth Mindset) sahip kişiler başarısızlığı öğrenme fırsatı olarak değerlendirir.

Başarısızlık korkusu; mükemmeliyetçilik, öz-engelleme (başarısızlığa bahane yaratmak için kasıtlı olarak çaba göstermemek), erteleme ve öz-yıkıcı davranışlar biçiminde ortaya çıkabilir. Paradoks olarak, başarısızlıktan kaçınmaya çalışmak çoğu zaman başarısızlığı bizzat yaratır.

Bunlar size tanıdık gelebilir

  • Yeni bir şeye başlamaya çalışırken yoğun kaygı duyup vazgeçtiğinizde
  • Mükemmel yapamıyorsanız hiç başlamamanın daha iyi olduğunu düşündüğünüzde
  • Geçmişteki başarısızlık anıları zihninizde tekrar tekrar canlandığında
  • Başkalarının değerlendirmesinden korktuğunuz için yeteneklerinizi gizlediğinizde
  • Önemli bir fırsatın öncesinde aniden hastalandığınızda ya da bahane ürettiğinizde

    • Nasıl başa çıkabilirsiniz?

  • Başarısızlığı yeniden tanımlayın — başarısızlık bir son değil, öğrenme sürecinin bir parçasıdır. Kendinize sorun: «Bundan ne öğrendim?»
  • Gelişim zihin yapısı geliştirin — «Bunu henüz yapamıyorum, ama bu sonsuza kadar böyle olmak zorunda değil» diye düşünün.
  • Küçük zorluklarla başlayın — başarısızlığın büyük bir etkisinin olmadığı küçük şeyler deneyin ve başarı deneyimleri biriktirin.
  • Öz-değerinizi performanstan ayırın — değeriniz ne başardığınızla değil, var olmanızla belirlenir.
  • Öz-şefkat pratiği yapın — başarısız olduğunuzda, kendinize bir arkadaşınıza söyler gibi sıcak sözler söyleyin.

    • Mindy'den bir söz

    Başarısızlıktan korkmak, bir şeyi gerçekten iyi yapmak istediğinizin göstergesidir. Ama başarısızlık yaşamadan büyüyen kimse yoktur. Düşmek sorun değil — önemli olan yeniden kalkmaktır. Mindy her zaman her zorluğunuzda yanınızda olacak.

    💡 Günlük yaşam örneği

    İş mülakatından önce «ya reddedilirsem?» düşüncesiyle hiç başvuru yapmamak ya da hazırlığı erteleyerek fırsatı kaçırmak, başarısızlık korkusunun en tipik örneğidir.

    Ad

    "Başarısızlık Korkusu" hakkında daha fazla konuşmak ister misiniz?

    Can bu konuyu sizinle birlikte keşfetmek ve kişisel tavsiyeler vermek için burada

    İlgili psikoloji testleri

    Kendinizi daha iyi anlamak için bu konuyla ilgili testleri keşfedin

    Bu içerik eğitim amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tanının yerini tutmaz.

    Başarısızlık Korkusu (Fear of Failure) | 마음스캔 심리학 용어사전