Duyarsızlaşma (Desensitization)

Duyarsızlaşma Nedir?

Duyarsızlaşma (Desensitization), belirli bir uyarana tekrar tekrar maruz kalınması sonucunda o uyarana verilen duygusal tepkinin giderek azalması olgusudur. Başlangıçta çok yoğun hissedilen duygu, zamanla zayıflamaya başlar.

Duyarsızlaşmanın İki Yüzü

Duyarsızlaşmanın hem olumlu hem de olumsuz yönleri vardır.

Terapötik Duyarsızlaşma

Psikoterapi alanında sistematik duyarsızlaştırma (Systematic Desensitization), anksiyete bozuklukları ve fobilerin tedavisinde son derece etkili bir yöntemdir. Gevşeme teknikleri öğrenildikten sonra, korkulan nesneye kademeli olarak maruz kalınarak kaygı tepkisi yavaş yavaş azaltılır. Örneğin, yükseklik korkusu olan bir kişi alt kattan başlayarak yavaşça yukarı çıkar ve bu süreçte yüksekliğe alışır.

Olumsuz Duyarsızlaşma

Öte yandan, şiddet içerikli medyaya tekrar tekrar maruz kalınması şiddete karşı duyarlılığın azalmasına yol açar. Başlangıçta şok edici gelen sahneler, tekrarlandıkça daha az rahatsız edici hissettirmeye başlar. Bu tür duyarsızlaşma, empati kurma yeteneğini zayıflatabilir.

Günlük Yaşamda Duyarsızlaşma

Günlük hayatımızda da duyarsızlaşmayı doğal olarak deneyimleriz. Gürültülü bir ortama alışmak ya da başlangıçta rahatsız edici gelen durumlara zamanla uyum sağlamak, bunların hepsi duyarsızlaşmaya örnek gösterilebilir.

Mindy'nin Sıcak Rehberliği

Mindy, duyarsızlaşmanın zaman zaman zihnimizi koruyan doğal bir süreç olduğunu söyler. Ancak önemli duygulara ya da başkalarının acısına karşı da duyarsızlaşmamak için duygusal durumumuzu düzenli olarak gözden geçirmek büyük önem taşır. Duygu günlüğü tutmak ya da yakın çevremizle duygularımızı paylaşmak bu konuda çok yardımcı olabilir.