Mindscan
Sözlüğe dön
Mental Health Challenges

Deliryum (Delirium)

Delirium

Ani bilinç karışıklığı, dikkat azalması ve bilişsel işlevlerde hızlı değişimlerle kendini gösteren bir durumdur. Genellikle fiziksel hastalık veya ameliyat sonrasında ortaya çıkar ve uygun tedaviyle iyileşme sağlanabilir.

Details

Genel Bakış

Merhaba, ben Mindy. Deliryum, dikkat, bilişsel işlevler ve algı yeteneğinde ani ve hızlı değişimlerin yaşandığı, aniden gelişen bir bilinç karışıklığı durumudur. Özellikle hastanede yatan yaşlı hastalarda sık görülmekle birlikte, ciddi fiziksel hastalıklar, ameliyatlar veya ilaç yan etkileri nedeniyle her yaşta ortaya çıkabilir. Demansın aksine aniden başlar ve çoğu durumda neden tedavi edildiğinde iyileşme sağlanır.

Temel Kavramlar

Deliryumun başlıca özellikleri şunlardır:

  • Akut başlangıç: Birkaç saat ile birkaç gün içinde aniden başlar
  • Dikkat bozukluğu: Konuşmaya odaklanamama, kolayca dikkatin dağılması
  • Bilinç düzeyinde dalgalanma: Gündüz daha iyi olup geceleri kötüleşme eğilimi (gün batımı sendromu)
  • Algı bozuklukları: Halüsinasyonlar (olmayan şeylerin görülmesi veya duyulması) ya da illüzyonlar (gerçek nesnelerin farklı algılanması)
  • Hiperaktif ve hipoaktif tip: Bazı hastalar ajite ve heyecanlıyken, diğerleri tam tersine halsiz ve donuk görünür

    • Deliryumun başlıca nedenleri:

  • Enfeksiyonlar (zatürre, idrar yolu enfeksiyonu vb.)
  • Dehidrasyon, beslenme dengesizliği
  • Ameliyat sonrası durum
  • İlaç yan etkileri veya ilaç kesilmesi
  • Ağrı
  • Uyku yoksunluğu

    • Bu Durumun Görüldüğü Haller

  • Hastanede yatan bir aile üyesinin aniden olmayan şeyler görmesi veya anlaşılmaz şeyler söylemesi
  • Ameliyat sonrası hastanın zaman ve mekânı karıştırması
  • Gündüz iyi olan kişinin gece aşırı derecede karmaşık ve ajite hale gelmesi
  • Kişinin alışılmışın dışında (saldırgan veya halsiz) davranışlar sergilemesi

    • Nasıl Başa Çıkılır?

  • Nedenin tedavisi en öncelikli adımdır: Enfeksiyon, dehidrasyon, ilaç yan etkileri gibi nedenleri bulup tedavi etmek en önemli adımdır
  • Sakin bir ortam sağlayın: Sessiz ve aydınlık bir ortam, tanıdık eşyalar, saat ve takvim gibi yönlendirici nesneler koyun
  • Sakin iletişim: Kısa ve net cümlelerle yavaşça konuşun. Tartışmayın
  • Aile varlığı: Tanıdık bir aile üyesinin yanında bulunması hastanın sakinleşmesine yardımcı olur
  • Uyku ritmini koruyun: Gündüz aydınlık, gece karanlık bir ortam sağlayarak uyku düzenini destekleyin
  • Sağlık ekibiyle iş birliği: Hastadaki değişiklikleri derhal sağlık personeline bildirin

    • Mindy'den Bir Not

    Sevdiğiniz birinin aniden garip davranışlar sergilemesi gerçekten şaşırtıcı ve korkutucu olabilir. Ancak deliryum, nedeni tedavi edildiğinde çoğu durumda geçen geçici bir durumdur. Hasta da karmaşa ve korku içindedir; bu nedenle ona sıcak ve sakin bir tutumla yaklaşmak büyük fark yaratır.

    💡 Günlük yaşam örneği

    Ameliyat sonrası hastanede yatan bir büyükannenin gece olunca aniden 'burası neresi' diye sormaya ve 'orada biri var' demeye başlaması, aşırı derecede huzursuzlanması; sabah olunca ise görece normal haline dönmesi deliryuma tipik bir örnektir.

    Ad

    "Deliryum (Delirium)" hakkında daha fazla konuşmak ister misiniz?

    Can bu konuyu sizinle birlikte keşfetmek ve kişisel tavsiyeler vermek için burada

    İlgili psikoloji testleri

    Kendinizi daha iyi anlamak için bu konuyla ilgili testleri keşfedin

    Bu içerik eğitim amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tanının yerini tutmaz.

    Deliryum (Delirium) (Delirium) | 마음스캔 심리학 용어사전