กลับไปยังคำศัพท์
การเข้าใจจิตใจ

ความจำเชิงกระบวนการ

Procedural Memory

เป็นความจำเกี่ยวกับทักษะและนิสัยที่ร่างกายเรียนรู้ไว้ เช่น การขี่จักรยานหรือการเล่นเครื่องดนตรี สามารถทำได้อย่างเป็นธรรมชาติโดยไม่ต้องนึกถึงอย่างมีสติ

คำอธิบายโดยละเอียด

ความจำเชิงกระบวนการคืออะไร?

ความจำเชิงกระบวนการคือความจำเกี่ยวกับ วิธีการทำสิ่งต่าง ๆ (how to) เป็นส่วนหนึ่งของ ความจำโดยปริยาย (Implicit Memory) ซึ่งเป็นประเภทหนึ่งของความจำระยะยาว และเก็บบันทึกทักษะและนิสัยที่ทำได้โดยอัตโนมัติโดยไม่ต้องใช้ความพยายามอย่างมีสติ

ลักษณะเฉพาะของความจำเชิงกระบวนการ

ใจดีสรุปลักษณะสำคัญให้ดังนี้:

  • ความเป็นอัตโนมัติ: เมื่อเรียนรู้จนเพียงพอแล้ว สามารถทำได้โดยไม่ต้องใส่ใจอย่างมีสติ
  • อธิบายเป็นคำพูดได้ยาก: แม้จะอธิบายวิธีขี่จักรยานเป็นคำพูดได้ยาก แต่ร่างกายยังคงจำได้
  • เรียนรู้ช้า แต่คงอยู่นาน: ใช้เวลาในการเรียนรู้ แต่เมื่อฝังตัวแล้วจะคงอยู่ได้นานมาก
  • พัฒนาขึ้นทีละน้อย: ยิ่งฝึกซ้ำมากเท่าไร ก็ยิ่งชำนาญมากขึ้นเท่านั้น
  • ความจำเชิงกระบวนการในชีวิตประจำวัน

    ชีวิตของเราเต็มไปด้วยความจำเชิงกระบวนการ:

  • การเดิน การวิ่ง และการเคลื่อนไหวพื้นฐาน
  • ทักษะที่เรียนรู้ เช่น การพิมพ์ การขับรถ การว่ายน้ำ
  • การเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เช่น การใช้ตะเกียบ การผูกเชือกรองเท้า
  • ทักษะทางศิลปะ เช่น การเล่นเครื่องดนตรีหรือการเต้นรำ
  • พื้นฐานทางประสาทวิทยา

    ความจำเชิงกระบวนการอยู่ภายใต้การควบคุมของ สมองน้อย (Cerebellum) และ ปมประสาทฐาน (Basal Ganglia) เป็นหลัก นี่คือเหตุผลที่ผู้ป่วยที่มีความเสียหายที่ฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) และไม่สามารถจำข้อเท็จจริงใหม่ได้ ยังคงสามารถเรียนรู้ทักษะการเคลื่อนไหวใหม่ได้

    ความเชื่อมโยงกับสุขภาพจิต

    หลักการของความจำเชิงกระบวนการนำมาใช้กับการดูแลสุขภาพจิตได้เช่นกัน ทักษะทางจิตใจ เช่น การทำสมาธิ การควบคุมการหายใจ และเทคนิคการผ่อนคลาย เมื่อฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอก็จะกลายเป็นความจำเชิงกระบวนการ และสามารถเปิดใช้งานได้โดยอัตโนมัติในสถานการณ์ที่เครียด การฝังนิสัยการดูแลจิตใจไว้ในร่างกาย นั่นคือจุดเริ่มต้นของการดูแลตัวเองอย่างแท้จริง ใจดีเชื่อว่าทุกคนสามารถสร้างนิสัยที่ดีเหล่านี้ได้ค่ะ

    💡 ตัวอย่างในชีวิตจริง

    แม้จะไม่ได้ขี่จักรยานมาหลายปี แต่เมื่อลองขี่อีกครั้งก็รู้สึกคุ้นเคยได้อย่างรวดเร็ว นั่นเป็นเพราะความจำเชิงกระบวนการคงอยู่ได้นานมากนั่นเอง

    Ad

    อยากพูดคุยเพิ่มเติมเกี่ยวกับ "ความจำเชิงกระบวนการ" ไหม?

    ใจดีพร้อมสำรวจหัวข้อนี้ร่วมกับคุณและให้คำแนะนำที่เหมาะสม

    แบบทดสอบจิตวิทยาที่เกี่ยวข้อง

    สำรวจแบบทดสอบที่เกี่ยวข้องเพื่อเข้าใจตัวเองลึกขึ้น

    เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาและไม่ทดแทนการวินิจฉัยทางการแพทย์