การลดความไวต่อสิ่งเร้า (Desensitization)

การลดความไวต่อสิ่งเร้าคืออะไร?

การลดความไวต่อสิ่งเร้า (Desensitization) คือ ปรากฏการณ์ที่การตอบสนองทางอารมณ์ต่อสิ่งเร้าหนึ่งๆ ค่อยๆ ลดลงเมื่อได้รับการกระตุ้นซ้ำๆ ความรู้สึกที่เคยรุนแรงในตอนแรกจะค่อยๆ อ่อนลงตามกาลเวลา

สองด้านของการลดความไวต่อสิ่งเร้า

การลดความไวต่อสิ่งเร้ามีทั้งด้านบวกและด้านลบ

การลดความไวเพื่อการบำบัด

ในจิตบำบัด การลดความไวอย่างเป็นระบบ (Systematic Desensitization) เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพมากในการรักษาโรควิตกกังวลและโรคกลัว โดยหลังจากเรียนรู้เทคนิคการผ่อนคลายแล้ว จะค่อยๆ เผชิญกับสิ่งที่กลัวทีละขั้น เพื่อลดการตอบสนองด้วยความวิตกกังวลลงเรื่อยๆ ตัวอย่างเช่น คนที่กลัวที่สูงจะเริ่มจากชั้นต่ำๆ แล้วค่อยๆ ขึ้นสูงขึ้นเพื่อปรับตัว

การลดความไวในแง่ลบ

ในทางกลับกัน การรับชมสื่อที่มีความรุนแรงซ้ำๆ ก็ทำให้ ความไวต่อความรุนแรงลดลง ได้เช่นกัน ฉากที่เคยสร้างความตกใจในตอนแรกจะรู้สึกไม่รบกวนจิตใจมากนักเมื่อพบซ้ำๆ การลดความไวแบบนี้อาจทำให้ความสามารถในการเอาใจใส่ผู้อื่นลดลงได้

การลดความไวในชีวิตประจำวัน

เราต่างประสบกับการลดความไวต่อสิ่งเร้าในชีวิตประจำวันอย่างเป็นธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นการปรับตัวกับสภาพแวดล้อมที่มีเสียงดัง หรือการคุ้นเคยกับสถานการณ์ที่เคยรู้สึกอึดอัดในตอนแรก ล้วนเป็นตัวอย่างของการลดความไว

คำแนะนำอบอุ่นจากใจดี

ใจดีบอกว่าการลดความไวต่อสิ่งเร้าบางครั้งก็เป็นกระบวนการธรรมชาติที่ช่วยปกป้องจิตใจของเรา แต่สิ่งสำคัญคือต้องหมั่นสังเกตสภาวะอารมณ์ของตนเอง เพื่อไม่ให้กลายเป็นคนที่ไม่รู้สึกต่ออารมณ์สำคัญหรือความเจ็บปวดของผู้อื่น การเขียนบันทึกอารมณ์หรือการแบ่งปันความรู้สึกกับคนใกล้ชิดจะช่วยได้มากนะคะ